In de horeca wordt veel gewerkt met zzp'ers: van koks en obers tot barmanagers en events-coördinatoren. Flexibel en praktisch, maar niet zonder risico. Sinds 2025 handhaaft de Belastingdienst weer actief op schijnzelfstandigheid. In 2026 zijn de gevolgen bij overtredingen zwaarder geworden. Dit is wat je als horecaondernemer moet weten.
De Wet DBA (Deregulering Beoordeling Arbeidsrelaties) bestaat sinds 2016 en vervangt de oude Verklaring Arbeidsrelatie (VAR). De wet legt de verantwoordelijkheid bij zowel de opdrachtgever als de opdrachtnemer om te beoordelen of er sprake is van een echte zelfstandige arbeidsrelatie. Is die er niet, dan is er sprake van schijnzelfstandigheid en gelden de regels van loondienst. Meer over de wet lees je op de website van de KVK.
Schijnzelfstandigheid houdt in dat iemand op papier als zzp'er wordt ingehuurd, maar in de praktijk werkt als een werknemer in loondienst. De horeca is een sector waar dit risico relatief groot is.
Een herkenbaar voorbeeld: je huurt een zzp-kok in voor vaste dagen. Hij werkt onder directe leiding van je chef-kok, gebruikt jouw keukenapparatuur, heeft geen eigen klanten en kan zich niet laten vervangen. Dit patroon wijst op een dienstverband, ook al staat er 'zzp' op de factuur.
De Belastingdienst beoordeelt arbeidsrelaties aan de hand van negen criteria uit het Deliveroo-arrest van de Hoge Raad. Geen enkel criterium is doorslaggevend: ze worden allemaal meegewogen. De voornaamste zijn:
Hoe meer werknemerskenmerken, hoe groter het risico op schijnzelfstandigheid. De Rijksoverheid biedt een keuzehulp waarmee je in 10 vragen kunt beoordelen of er sprake is van een zelfstandige opdracht of een dienstverband.
Vanaf 1 januari 2025 handhaaft de Belastingdienst weer volledig na jaren van handhavingsmoratorium. Naheffingen loonbelasting en premies kunnen worden opgelegd bij geconstateerde schijnzelfstandigheid, met terugwerkende kracht tot 1 januari 2025.
In 2025 gold een zachte landing: er werden geen vergrijpboetes opgelegd, mits je kon aantonen actief stappen te zetten.
Vanaf 2026 is de zachte landing gedeeltelijk verlengd, maar aangescherpt:
Kortom: wie te goeder trouw handelt en aantoonbaar stappen zet, krijgt ruimte. Wie bewust de regels omzeilt, loopt serieus risico.
De huidige wet DBA geeft ondernemers onvoldoende duidelijkheid over wanneer precies sprake is van schijnzelfstandigheid. Dat erkent ook de overheid. Er zijn twee wetsvoorstellen in voorbereiding die meer duidelijkheid moeten brengen:
Beide wetten zijn nog niet aangenomen. De huidige criteria uit het Deliveroo-arrest blijven vooralsnog de maatstaf.
Ja. Het inhuren van zzp'ers in de horeca blijft toegestaan, mits er sprake is van een echte zelfstandige arbeidsrelatie. Controleer per zzp'er of de samenwerking voldoet aan de criteria. Leg afspraken schriftelijk vast en bouw een dossier op.
Twijfel je of een samenwerking door de beugel kan? Overweeg dan alternatieven zoals payrolling of een tijdelijk of vast dienstverband.
Wil je de risico's van schijnzelfstandigheid vermijden zonder je flexibiliteit op te geven? Mr. Einstein helpt horecaondernemers met de juiste contractvorm en personeelsadministratie, van payrolling tot vast contract.
Wil je weten wat wij voor jouw horecazaak kunnen betekenen?
Deze informatie is bedoeld ter algemene oriëntatie en is geen juridisch advies. Raadpleeg bij twijfel een arbeidsrechtjurist of belastingadviseur.