Een medewerker die uitvalt kost meer dan alleen het doorbetaalde loon. Er is vervanging nodig, de werkdruk voor collega's neemt toe en bij langdurig verzuim volgt een re-integratietraject van twee jaar. Voorkomen is dus veel goedkoper dan genezen.
Het gemiddelde ziekteverzuim in Nederland lag in 2025 op 5,4%, zo blijkt uit kwartaalcijfers van het CBS. Dat betekent dat van elke 100 werkdagen er ruim vijf verloren gaan aan ziekte. Het verzuim piekte in het eerste kwartaal op 5,8% en was het laagst in het derde kwartaal met 5,1%.
De verschillen tussen sectoren zijn groot. De gezondheids- en welzijnszorg scoort het hoogst met gemiddeld 7,5%, het onderwijs zit op 5,7% en de industrie op 6,3%. Hoe groter het bedrijf, hoe hoger het verzuim: kleine bedrijven met minder dan 10 medewerkers zitten gemiddeld op 2,6%, middelgrote bedrijven op 4,3% en grote bedrijven op 5,5%.
Zit jouw verzuimpercentage structureel boven het gemiddelde van jouw sector? Dan is actie gewenst. Zit je eronder? Dan is preventie het sleutelwoord om dat zo te houden.
Je berekent je eigen verzuimpercentage zo: (aantal verzuimde dagen / totaal aantal beschikbare werkdagen) x 100.
Verzuimpreventie begint niet als iemand zich ziekmeldt, maar lang daarvoor. Dit zijn de meest effectieve maatregelen:
Signaleer vroeg
Conflicten tussen medewerkers, werkstress, privéproblemen en terugkerende klachten zijn vroege signalen van dreigend verzuim. Bespreek ze in een vroeg stadium. Een laagdrempelig gesprek op het juiste moment voorkomt uitval later. Uit de Nationale Enquête Arbeidsomstandigheden blijkt dat werkdruk een van de grootste arbeidsrisico's is: 34% van de werkgevers noemt het als voornaamste oorzaak van verzuim.
Zorg voor persoonlijk contact bij ziekmelding
Laat een medewerker die zich ziekmeldt altijd persoonlijk bellen met jou of een leidinggevende. Zo kun je direct betrokkenheid tonen, peilen wat er speelt en de drempel voor onnodige ziekmeldingen verhogen zonder dat het als wantrouwen voelt.
Investeer in een veilige werkomgeving
Een hoge werkdruk, onveilige werkomstandigheden of een negatieve werksfeer zijn bewezen verzuimdrijvers. Zorg voor realistische werkbelasting, voldoende pauzes en goede arbeidsomstandigheden. Dit is ook een wettelijke verplichting onder de Arbowet. Het Arboportaal beschrijft hoe een goed verzuimbeleid eruitziet en welke instrumenten je als werkgever kunt inzetten.
Beloon aanwezigheid positief
Straffen werkt zelden. Positieve prikkels werken beter. Een klein gebaar van waardering voor medewerkers die een jaar zonder verzuim werken, versterkt betrokkenheid en vermindert onnodig verzuim.
Maak re-integratie laagdrempelig
Is iemand al een tijdje ziek? Hoe langer het duurt, hoe moeilijker de terugkeer. Kijk vroeg naar wat er wél mogelijk is. Gedeeltelijk werken, andere taken of aangepaste werktijden helpen medewerkers om stap voor stap terug te groeien naar hun oude niveau. Wacht niet tot iemand volledig hersteld is.
Schakel op tijd een bedrijfsarts in
Een bedrijfsarts of arbeidsdeskundige helpt de kloof te dichten tussen wat de medewerker nog kan en wat het werk vraagt. Schakel ze vroeg in, niet pas als het traject vastloopt. Dit is ook verplicht vanuit de Wet verbetering Poortwachter. Meer over de verplichte stappen en termijnen lees je op de website van de Rijksoverheid en in ons artikel over de Wet verbetering Poortwachter.
Houd persoonlijk contact tijdens ziekte
Regelmatig contact met een zieke medewerker, op een betrokken en niet-dwingende manier, versnelt herstel aantoonbaar. Wacht niet tot week zes voor het eerste gesprek.
Bouw een dossier op
Leg alle afspraken, gesprekken en stappen schriftelijk vast. Dat beschermt je bij een UWV-beoordeling en geeft structuur aan het re-integratietraject.
Een goed verzuimbeleid legt vast hoe je als organisatie omgaat met ziekte: hoe een medewerker zich ziekmeldt, wie het eerste contact heeft, wanneer de bedrijfsarts wordt ingeschakeld en hoe re-integratie verloopt. Helder beleid geeft medewerkers duidelijkheid en geeft jou als werkgever houvast.
Leg het verzuimbeleid vast in je personeelshandboek en bespreek het met je team. Zo weet iedereen waar hij of zij aan toe is.
Mr. Einstein helpt werkgevers met de personeels- en salarisadministratie, ook rondom verzuim. Van ziekmelding tot dossieropbouw: wij zorgen dat de administratie klopt zodat jij je kunt focussen op je mensen.
Wil je weten wat wij voor jouw organisatie kunnen betekenen?