Een medewerker die steelt uit de kassa. Iemand die onder invloed op het werk verschijnt. Of een situatie die zo ernstig is dat je niet kunt wachten tot de normale ontslagprocedure is doorlopen. In de horeca kom je ze helaas tegen. Maar ontslag op staande voet is een zware maatregel met verstrekkende gevolgen voor beide partijen. Dit is wat je als horecaondernemer moet weten.
Ontslag op staande voet mag alleen bij een dringende reden: een situatie die zo ernstig is dat van jou als werkgever redelijkerwijs niet verwacht kan worden het dienstverband voort te zetten. De wet omschrijft dit als gedragingen waarbij alle belangen zijn afgewogen en het ontslag onvermijdelijk is. Meer over de wettelijke kaders lees je op de website van KHN.
Niet elke vervelende situatie is een dringende reden. De rechter toetst streng. Dit zijn veel voorkomende situaties in de horeca en hoe de rechter ernaar kijkt:
Stelen
Geld uit de kassa, de fooienpot of een fles drank meenemen zijn duidelijke gevallen. Of een gratis consumptie al voldoende reden is, hangt af van de vraag of je huisregels hebt opgesteld en duidelijk gecommuniceerd. Zijn die er niet en zie je kleine overtredingen regelmatig door de vingers? Dan is dat ene broodje kroket waarschijnlijk geen dringende reden.
Herhaaldelijk te laat komen
Te laat komen op zich is geen dringende reden. Maar structureel te laat komen, ondanks meerdere schriftelijke waarschuwingen, kan dat wel worden. De rechter kijkt ook naar privéomstandigheden en de duur van het dienstverband. Een jarenlange goede medewerker die opeens noodgedwongen mantelzorger is heeft een ander verhaal dan iemand die de werktijden structureel negeert.
Alcohol of drugs tijdens werktijd
Onder invloed zijn tijdens werktijd kan een dringende reden zijn, zeker als er gedragsregels zijn opgesteld en gecommuniceerd. Dronken zijn op een personeelsfeestje is dat niet automatisch, tenzij de medewerker handtastelijk wordt of voor overlast zorgt.
Geweld of agressie
Geweld tegen collega's of gasten tijdens werktijd is een dringende reden.
Wat geen dringende reden is
Ziekte en moeizame re-integratie zijn géén reden voor ontslag op staande voet. Je kunt wel een loonsanctie opleggen en schriftelijke waarschuwingen geven. Ook opgepakt worden door de politie is op zichzelf geen dringende reden, tenzij het strafbare feit onder werktijd is gepleegd.
Dat hangt af van de omstandigheden. Eenmalig weigeren is zelden voldoende. Structurele werkweigering, na duidelijke instructies en meerdere waarschuwingen, kan dat wel worden. De rechter kijkt naar de ernst, de context en de persoonlijke omstandigheden. Win ook hier altijd eerst juridisch advies in.
Er zijn drie wettelijke vereisten waaraan het ontslag moet voldoen:
1. Dringende reden
Er moet een objectief en subjectief dringende reden zijn. Dat wil zeggen: de situatie moet ernstig genoeg zijn én jij moet als werkgever niet in staat zijn het dienstverband voort te zetten.
2. Onverwijld
Het ontslag moet zo snel mogelijk na het incident worden gegeven. Je mag kort overleggen met een jurist of mede-eigenaar over de aanpak, maar dit mag niet te lang duren. Een week wachten is te lang: de rechter kan dan oordelen dat het ontslag niet onverwijld is gegeven en daarmee ongeldig.
3. Directe mededeling van de reden
Je moet de medewerker direct en duidelijk vertellen waarom hij of zij op staande voet wordt ontslagen. Leg dit ook schriftelijk vast, bij voorkeur aangetekend. Pas altijd hoor en wederhoor toe: geef de medewerker de kans zijn of haar kant van het verhaal te vertellen vóórdat je het besluit neemt.
Bij ontslag op staande voet heeft de medewerker geen recht op een transitievergoeding, mits het ontslag terecht is. De medewerker verliest ook het recht op een WW-uitkering, omdat het ontslag het gevolg is van eigen ernstig verwijtbaar gedrag.
Is het ontslag onterecht? Dan kan de rechter alsnog een transitievergoeding én een billijke vergoeding toekennen, en kan het dienstverband worden voortgezet. De financiële gevolgen van een onterecht ontslag op staande voet kunnen daarmee aanzienlijk zijn.
Volg altijd deze stappen:
Ja. Een medewerker die het ontslag onterecht vindt, kan binnen twee maanden naar de rechter stappen. De rechter weegt alle omstandigheden af: de ernst van de reden, de duur van het dienstverband en de persoonlijke situatie van de medewerker. Is het ontslag onterecht, dan kan de rechter het terugdraaien of een vergoeding opleggen.
Jij als werkgever kunt het ontslag ook zelf intrekken, zolang dat tijdig gebeurt.
Een sterk dossier is bij ontslag op staande voet onmisbaar. Schriftelijke waarschuwingen, gespreksverslagen en gedragsregels geven de rechter houvast bij het beoordelen van de dringende reden. Mr. Einstein helpt horecaondernemers met een goede personeelsadministratie, zodat je altijd een gedegen dossier hebt als dat nodig is.
Wil je weten wat wij voor jouw horecazaak kunnen betekenen?
Deze informatie is bedoeld ter algemene oriëntatie en is geen juridisch advies. Raadpleeg altijd een arbeidsrechtjurist voordat je overgaat tot ontslag op staande voet.