HR-begrippen van A tot Z | Mr Einstein

Secundaire arbeidsvoorwaarden | Mr Einstein

Geschreven door Mathijs Verhallen | Nov 12, 2026, 10:20:11 AM

Secundaire arbeidsvoorwaarden zijn alle afspraken met je medewerker naast het loon, de werktijden en de vakantiedagen. Denk aan pensioen, een reiskostenvergoeding of opleidingsbudget.

In het kort

  • Primaire arbeidsvoorwaarden: loon, werktijden, vakantiedagen en de duur van het contract.
  • Secundaire arbeidsvoorwaarden: alles wat je daarnaast geeft of regelt.
  • Een deel kan verplicht zijn door je cao.
  • Via de werkkostenregeling kun je veel belastingvrij geven.

Voorbeelden van secundaire arbeidsvoorwaarden

  • pensioenregeling;
  • reiskostenvergoeding of een leaseauto;
  • opleidingen en cursussen;
  • extra vakantiedagen boven het wettelijke minimum;
  • een dertiende maand of eindejaarsuitkering;
  • personeelskorting;
  • een telefoon of laptop;
  • flexibele werktijden of thuiswerken.

Kleinere extra's, zoals een personeelsuitje, gratis maaltijden of een fruitmand, worden soms tertiaire arbeidsvoorwaarden genoemd. Een vaste definitie is er niet.

Waarom zijn ze belangrijk?

Op het loon kun je je vaak maar beperkt onderscheiden, zeker als je cao de loonschalen bepaalt. Secundaire arbeidsvoorwaarden maken het verschil bij het vinden en houden van goede mensen. Een medewerker kijkt naar het totaalpakket, niet alleen naar het uurloon.

Wat is verplicht?

De wet verplicht weinig secundaire voorwaarden. Maar je cao kan er een aantal voorschrijven, zoals pensioen, een reiskostenvergoeding of extra verlofdagen. En wat je eenmaal hebt afgesproken in een contract of personeelshandboek, mag je niet zomaar weer afpakken.

Fiscaal slim regelen

Via de werkkostenregeling mag je een deel van je loonsom belastingvrij besteden aan je medewerkers. Een aantal vergoedingen is altijd vrij, zoals een reiskostenvergoeding tot 0,25 euro per kilometer. Zo levert een euro extra meer op voor je medewerker dan een euro extra loon.

Leg het vast

Zet secundaire arbeidsvoorwaarden in het contract of in een personeelshandboek. Dan weet iedereen waar hij aan toe is en voorkom je discussies. Wil je een voorwaarde later kunnen aanpassen, neem dan een eenzijdig wijzigingsbeding op.

Verschilt het per branche?

Ja. Wat gebruikelijk is, verschilt sterk. In de horeca zijn een gratis maaltijd tijdens de dienst en fooienregelingen gebruikelijk, in de retail personeelskorting. In de uitzendbranche bepaalt de cao veel van de voorwaarden. Kijk wat je cao verplicht en wat je daarnaast wilt bieden om op te vallen.

Veelgestelde vragen

Is pensioen een primaire of secundaire voorwaarde?

Meestal secundair, maar in branches met een verplicht pensioenfonds voelt het als primair, omdat het niet vrijblijvend is.

Mag ik secundaire voorwaarden verschillend geven per medewerker?

Ja, zolang je niet discrimineert en het verschil uit te leggen is, bijvoorbeeld door functie of verantwoordelijkheid.

Mag ik een voorwaarde intrekken?

Alleen met instemming van je medewerker, of met een geldig eenzijdig wijzigingsbeding en een zwaarwegend belang.

Deze informatie is bedoeld ter algemene oriëntatie en is geen juridisch of fiscaal advies. Check altijd ook je cao, of vraag het een expert.