Arbeidsvoorwaarden: betekenis en regels | Mr Einstein

Arbeidsvoorwaarden zijn alle afspraken tussen jou en je medewerker over het werk: van loon en werktijden tot vakantiedagen, pensioen en vergoedingen.

In het kort

• Primaire arbeidsvoorwaarden: loon, werktijden, vakantiedagen en de duur van het contract.
• Secundaire arbeidsvoorwaarden: alles daarnaast, zoals pensioen en vergoedingen.
• Ze komen uit de wet, de cao, het contract en het personeelshandboek.
• Je moet de belangrijkste voorwaarden binnen een week na de start schriftelijk geven.

Primair en secundair

De primaire arbeidsvoorwaarden zijn de basis: het loon, het aantal uren, de werktijden, het aantal vakantiedagen en of het contract tijdelijk of vast is. Daar maak je altijd afspraken over.

De secundaire arbeidsvoorwaarden zijn alles wat je daarnaast regelt, zoals pensioen, een reiskostenvergoeding, opleiding of extra verlof.

Waar komen arbeidsvoorwaarden vandaan?

Arbeidsvoorwaarden komen uit vier bronnen, van hoog naar laag:

1. De wet: zoals het minimumloon, het minimum aantal vakantiedagen en de regels voor ziekte.
2. De cao: als je bedrijf onder een cao valt, gelden de afspraken daarin. Die zijn vaak beter dan de wet.
3. Het arbeidscontract: de afspraken met je medewerker zelf.
4. Het personeelshandboek: regels die voor iedereen in je bedrijf gelden.

Een lagere bron mag niet slechter zijn dan een hogere, tenzij de hogere bron dat toestaat. Je mag in een contract dus geen lager loon afspreken dan in de cao staat.

Wat moet je schriftelijk vastleggen?

Je bent verplicht je medewerker binnen een week na de start op papier of digitaal informatie te geven over onder meer:

• de functie en de plek waar hij werkt;
• het loon en hoe vaak je het betaalt;
• de arbeidsduur en, bij wisselende uren, op welke dagen en uren hij kan worden opgeroepen;
• de duur van het contract, de proeftijd en de opzegtermijn;
• de vakantiedagen en ander verlof;
• de cao en het pensioenfonds die van toepassing zijn;
• de opleidingen waar hij recht op heeft.

Een goed arbeidscontract regelt het meeste hiervan al.

Arbeidsvoorwaarden wijzigen

Je mag arbeidsvoorwaarden niet zomaar eenzijdig veranderen. Daarvoor heb je instemming van je medewerker nodig. Alleen met een eenzijdig wijzigingsbeding in het contract, en een zwaarwegend belang, kan het zonder. Wijzigingen in de cao gelden wel automatisch.

Verschilt het per branche?

Ja, vooral door de cao. In de horeca, de retail en de uitzendbranche bepaalt de cao een groot deel van de arbeidsvoorwaarden: loonschalen, toeslagen, verlof en pensioen. Je ruimte zit dan vooral in de secundaire voorwaarden boven op de cao.

Veelgestelde vragen

Wat als mijn contract en de cao elkaar tegenspreken?

Dan geldt in principe de afspraak die beter is voor je medewerker, tenzij de cao iets anders bepaalt.

Gelden arbeidsvoorwaarden ook voor oproepkrachten?

Ja. Elke medewerker met een arbeidsovereenkomst heeft arbeidsvoorwaarden, ook bij weinig uren.

Wat is een arbeidsvoorwaardenreglement?

Een soort eigen cao voor je bedrijf, vaak gebruikt door bedrijven zonder cao. Het werkt als personeelshandboek.

Deze informatie is bedoeld ter algemene oriëntatie en is geen juridisch advies. Check altijd ook je cao, of vraag het een expert.